ورزش تير و كمان

تيرا ندازي با كمان.اصول تير و كمان.وسايل تيرو كمان.اموزش تير و كمان.مسابقات تير

تاريخچه

http://www.eforosh.com/pics/28328_1238339403.jpg

تير اندازي ورزشي متعلق به عصر حجر ، تيراندازي يکي از قديمي ترين ورزشهايي است که هنوز هم در سطح وسيع انجام ميشود. در اينجا نمي خواهيم شما را به زماني ببريم که انقلاب تير اندازي انجام شده، بلکه مي خواهيم از تاريخ بشر و انسان بگوييم. شاهدان قديمي که تيراندازي را از زمانهاي بسيار دور انجام ميدادند شايد بتوان تاريخ انجام آنرا به "عصر سنگي" نسبت داد (در حدود 20000 سال قبل از ميلاد مسيح). مردمان اوليه زماني که در مصر باستان زندگي مي کردند از تير و کمانهاي ابتدايي استفاده مي کردند که قدمت استفاده از اين ابزار به چيزي حدود 5 هزار سال پيش از شروع اولين نشانه هاي جنگاوري در روي کره زمين بر مي گردد. در چين قدمت تير اندازي به زمان حکومت سلسله شانگ (Shang - در حدود سالهاي 1027 تا 1766 ) بر مي گردد. در زمان جنگ ارابه اي هر تيمي از سه مرد تشکيل مي شد، يک راننده ارابه، يک نيزه دار، و يک تير انداز. در زمان حکومت ژو Zhou  از 256 تا 1027 قبل از ميلاد، خاندان سلطنتي در مسابقات تير اندازي شرکت مي کردند که با مراسم جشن و موسيقي و ... همراه بود. گسترش در آسيا هنگامي که چيني ها در قرن 6 ميلادي ژاپني ها را با تير اندازي آشنا کردند، اين مساله تاثير برجسته و شگرفي روي رسوم و سنن مردم آسياي شرقي گذاشت. يکي از هنرهاي رزمي ژاپني ها به نام Kyujutsu (کمان و نيزه) که امروزه در اين کشور با نام کيودو (Kyudo) يکي از روشهاي کمان داري است، از ورود تير اندازي در همان دوران سرچشمه گرفته است. کيدوي مدرن و پيشرفته يکي از متدهاي پيشرفت و بهبود فيزيکي، ذهني و روحي است. در دوران Greco-Roman، کمان و نيزه بيشتر براي شکار و کارهايي از اين قبيل مورد استفاده قرار مي گرفت تا جنگ و ستيز و خونريزي! تيراندازان در مواقع ديگر سال در کار گاه هاي کوزه گري و سفالگري ديده مي شدند. البته اين شاخه ورزشي به سرعت در آسياي شرقي و کشورهاي مجاور آن توسعه يافت. آشوريها و پارتها جزو کساني بودند که در توسعه اين ورزش رزمي گامهاي بلندي برداشتند. از آتيلا اسطوره تير و کمان در سده هاي پيشين، هنوز به نيکي ياد مي شود. اساطير تير اندازي در قرنهاي پيشين محبوبيت تير اندازي به قدري بود که حتي تاثير آن را در ادبيات قومي و شعر سرايي هم ميتوان ديد. حتي در تصوير سازي هايي مانند رابين هود که از معروف ترين و مطرح ترين چهره هاي اين عرصه به شمار مي رفت.



در خصوص تاريخچه ورزش در ايران بايد گفت ، در ميان كشورهاي مشرق زمين بي گمان ايران تنها كشوري بود كه بيشترين اولويت را به تربيت بدني و ورزش مي داد .
هرودوت مورخ مشهور يوناني مي نويسد : ايرانيان از پنج سالگي تا بيست سالگي سه چيز را مي آموختند 1- سواركاري 2- تيروكمان 3 - راستگويي  جوانان تمرينات روزانه را با پرتاب سنگ و پرتاب نيزه و دويدن آغاز مي كردند ، شكار و سواركاري دو فعاليت معمول و رايج آنها بود .
در خصوص بحثي در فقه اسلامي در زمينه مسابقه و شرط بندي در ورزش آمده است تحت عنوان ( سبق و رمايه ) كه سبق يعني پول اسب دواني حلال است و رمايه ايجاد آمادگي رزمي و نظامي هرچه بيشتر در مسلمان است كه منظور ورزش اسب دواني و تيراندازي است كه تنها دو رشته اي است كه مي تواند با شرط بندي انجام گيرد البته علما گفته اند احتمالا اسلحه هاي جديد و مدرن امروزي نيز جواز شرط بندي دارد .

تيراندازي در اسلام :
تيراندازي در اسلام بسيار مورد توجه بوده است به حدي كه خود ائمه معصومين (ع) نيز در تيراندازي با كمان شركت مي نموده و حتي شرط بندي مي كردند از جمله امام صادق (ع) در تيراندازي شرط بندي مي كردند .
از تاريخ زندگي پيامبران (ص) و امامان (ع) نيز مي خوانيم امام محمد باقر (ع) ، حضرت داوود (ع) ، حضرت ابراهيم (ع) ، حضرت محمد (ص) و حضرت امام صادق (ع) تيرانداز بوده و به تيراندازي اهميت فراواني مي داده اند .
پيامبر اسلام (ص)ضمن ترغيب و تشويق مسلمانان به تيراندازي در اين باره مي فرمايد : « اي فرزندان اسماعيل تيرانداري كنيد كه پدرانتان تيرانداز بوده است »
اسلام نيز تيراندازي را يكي از وظايف پدر نسبت به پسر مي داند . پيامبر اسلام (ص) در اين باره مي فرمايد «حق فرزند بر عهده پدرش اين است كه به او نوشتن ، شنا كردن ، تيراندازي را آموزش دهد ، روزي او را تنها از راه حلال  تهيه نمايد »
اسلام تيراندازي را ولو به قصد سرگرمي باشد جايز شمرده و آن را يكي از بهترين سرگرميها براي انسان با ايمان مي داند . پيامبر اسلام (ص) فرموده : به تيراندازي روي آوريد زيرا يكي از بهترين سرگرميهاي شماست .
امام صادق (ع) فرمود : « تيراندازي ، تيري از تيرهاي اسلام است » و همچنين مي فرمايند « كسي كه پس از آموختن تيراندازي آن را ترك كند مسلمان واقعي ندانسته و در زمره كساني مي داند كه نعمتي از نعمتهاي خدا را كفران نموده اند »

تيراندازي در دوران باستان بصورت تيراندازي با كمان بوده است . در بازيهاي المپيك نيز به همين صورت انجام مي گرفته‌،‌‌ حتي در اوايل دوره المپيكهاي نوين نيز مسابقات نيراندازي با كمان انجام مي گرفت .
تا اينكه در سال 1872 اولين مسابقه تيراندازي در كريدمور امريكا برگزار شد و در سال 1886 اولين فدراسيون تير اندازي در فرانسه تشكيل شد . در سال 1887 دانيل مريوان رئيس ديوان كشور فرانسه اتحاديه بين المللي تيراندازي را تشكيل داد . شرايط نام نويسي در اين اتحاديه آن بود كه يك سكه پنج فرانكي نقره را در هوا با طپانچه بزنند . تيراندازي اولين بار در بازيهاي المپيك 1986 در آتن منظور گرديد


تيروکمان در قديم الايام وسيله شکار حيوانات ويک ابزار دفاعي  براي انسان بوده است. به طور کلي و دقيق نمي توان گفت که مردمان کدام قوم و در کدام سرزمين آن را اختراع کرده اند. اما بدون شک تاريخ استفاده از اين وسيله به پنج هزار سال قبل از ميلاد ميرسد.کمان گيران همواره در ادبيات، هنر، اساطير، گويشها، داستانهاي حماسي و انسان شناسي گذشته مطرح بوده اندو در تمدنهاي بزرگ باستاني همچون ايران، مصر، چين، يونان و روم از آنها ياد شده است."هومر" داستانسراي نامي يونان (حدود قرن نهم پيش از ميلاد) در کتاب خود اينگونه عنوان کرده است:" در فتح شهر َ تراوا َ سربازان يوناني از تيروکمان استفاده ميکردند."
در تاريخ  باستان، ايرانيان و مصريان داراي بهترين تيراندازان جهان بوده اند و در ارتش اين دو امپراتور، از تيروکمان استفاده ميشد.
تيراندازي با کمان بين ايرانيان از جايگاه خاصي برخوردار بوده است و در اعياد و جشنهاي گوناگون، پير و جوان با کمال مهارت خود را به نوعي به عرصه ظهور مي نشاندند.
در کتاب حماسه ملي شاهنامه فردوسي اشعاري وجود دارد که حاکي از نقش تيراندازي در بين ايرانيان قديم و جنگهاي آنان بوده است و بارها از حاکمان، دليران و رزم آوراني نام مي برد که در هنگام بزم و شکار، براي سرگرمي خود و مشاهده قدرت و مهارت شاهزادگان و ديگر نام آوران ،مسابقاتي را تشکيل داده و برندگان را مفتخر به دريافت جوايز خواص مي کردند.
در داستان حماسي رزمي آرش کمانگير، چنين مي خوانيم:
منم آرش، کمانداري کمانگيرم
مرا تير است، آتش بر
مرا باد است، فرمانبر
تيراندازي با کمان يکي از ورزشهاي ايرانيان قديم بوده که به گفته"گزنوفون" به اطفال کوچک تا شانزده سالگي تعليم داده ميشد. شرح جنگ رستم و اشکبوس در شاهنامه اين ادعا را ثابت مي کند.
به گفته هردوت مورخ يوناني، ايرانيان داراي سه صفت ممتاز جوانمردي بوده اند:
راست مي گفتند، راست بر اسب مي نشستند و راست تير مي انداختند.
ودر جاي ديگر اينگونه عنوان مي کند:


" ايرانيان در تربيت فرزندان خود از سن پنج سالگي تا بيست سالگي کمانگيري و سوارکاري را مي آموختند."
مصريان باستان با اتصال چوب و شاخه هاي محکم درختان، کمانهاي محکم و با استقامتي مي ساختند.
با توجه به نشانه هاي بر جا مانده تخمين زده مي شود که وزن کمانهايي که که ارتفاع آنها از يک مرد کمي کوتاهتر بوده 1/68  تا 8/90 کيلوگرم بوده است. تصور مي شود که شکارچيان از پيکانهايي به طول 5/2 فوت(2/76 سانتيمتر) و با سر پيکان برنزي استفاده ميکردند.
اولين کمان که قديمي ترين کمانه به عنوان ابزار جنگي محسوب مي شودبا قدمت 3500 تا 4000 سال قبل از ميلاد مسيح در ناحيه نيل کشور مصر باستان پيدا شد.قابل تذکر است که يهوديان قديم  کمانهاي خود را از چوب و شاخ بوفالوي آبي مي ساختند.
قرآن کريم  کتاب آسماني دين مبين اسلام، تيراندازي را به نوعي ممتاز مطرح مي فرمايد"و ما رميت و لکن الله رمي" از لحاظ تشويق مردم به اين ورزش شرط بندي را که در دين اسلام حرام مي باشد براي اين ورزش  مجاز شمرده است.
قوم پارت ايراني که از خراسان بر خاستند کمانگيران بسيار قدرتمندي بودند و در ساختن تير و کمان  مهارت بسياري داشتند.
اقوام آسياي مرکزي هم به نوبه خود کمانگيراني چابک بودند و مي توانستند در حال تاخت  و تاز بر پشت اسب و با مهارت و دقت  تير بياندازند. به طور کلي در جنگهاي دوره باستان، تا زمانيکه دو لشکر به هم نمي رسيدند، کماندارها نقش اصلي را بر عهده داشتند. آخرين جنگ بزرگي که در آن از تيرو کمان بيشتر استفاده شده است، در سال 1860 ميلادي در جنگ ((تاکو)) بود که سربازان ارتش چين مسلح به تيروکمان بودند.
اولين نوک پيکانهاي سنگي در آفريقا و حدود 2500 سال پيش از ميلاد کشف شد. تيرهاي نوک آتشي، تيرهاي سر چخماخي و تيرهاي پري، احتمالا بين 2500 ـ1800 سال پيش از ميلادبوجود آمده بود.
در قرن شانزدهم، با اختراع اسلحه آتشين(تفنگ و توپ)، تيراندازي با تيروکمان اهميت خود را در ارتشها از دست داد. وقتي جايگاه جنگي تيروکمان از بيد رفت، رفته رفته اين وسيله براي ورزش مورد توجه قرار گرفت و براي آن مسابقاتي ترتيب داده شد. ضمنا اولين مسابقه تيراندازي با کمان در سال 1673 ميلادي،در منطقه يورکشاير انگلستان بوجود آمد و در سال 1860 ميلادي، باشگاه کمانگيران در انگلستان بوجود آمد و در سال 1879 ميلادي اتحاديه ملي تيراندازي با کمان، در آمريکا تاسيس شد.

مسابقات جهاني تيراندازي با کمان:
اين رشته ورزشي و رزمي، از سال 1931 ميلادي تحت نظر فدراسيون بين المللي رسميت يافت. پس از سال 1931 تا سال 1950 ميلادي بطور ساليانه و از آن به بعد هر دو سال يکبار برگزار ميگردد.
تيراندازي با کمان امروزه در کشورهاي آمريکا،روسيه، بلژيک، ژاپن، فنلاند و ... محبوبيت خاص دارد و حتي معلولين نيز در مسابقات ويژه، اين ورزش را انجام ميدهند و با هم رقابت مي کنند.رکورد امتياز تيروکمان 2880 بوده که قهرماني به نام "دارال پست" از آمريکا توانست 2548 امتياز کسب کند.اين رکورد جالب در مسابقات قهرماني تيروکمان جهان  و در سال 1975 در سويس بدست آمد.
پرتاپ تيروکمان در مسافتهاي زياد،نشان دهنده قدرت کمانگيرهاست.در سال1971 ميلادي تيراندازي به نام "هري درک" از کاليفرنيا موفق شد تير خود را تا 4/1854 فوت پرتاپ کند.
امروزه در ساختن تيروکمان پيشرفتهايي حاصل شده است و فناوري بکار رفته در ساخت کمان هاي نوين کمان به گونه اي که در عين سبکي و مقاومت، قابليت پرتاب تير در مسافتهاي طولاني را دارا مي باشد.
تيراندازي با کمان، يکي از رقابت انگيزترين و قابل اجراترين ورزشهاي دنيا مي باشد و همين امر موجب جذابيتاين ورزش شده است. تقريبا هر کسي و با هر سني مي تواند در اين ورزش شرکت کند. اين ورزش در عين مفرح بودن، نياز به آمادگي جسماني زيادي دارد. انجام اين ورزش نه تنها قدرت بدني را افزايش مي دهد بلکه تمرکز و انعطاف پذيري را هم بالا مي برد. ورزش تيروکمان  به ورزشکاران درس تمرکز و صبوري مي آموزد و ذهن را تقويت مي نمايد. 

تيروکمان در المپيک:
اين رشته در المپيک باستان مطرح بوده و به همين دليل با آغاز رقابتهاي المپيک نوين، در شمار مسابقات رسمي وارد شد. نوع تيراندازي با کمان در مسابقات المپيک امروزي، تيراندازي به هدف است که توسط فدراسيون بين المللي تيروکمان کنترل و نظارت مي شود.
تيراندازي با کمان درسال 1900ميلادي به عنوان رشته اي از المپيک نوين وارد اين عرصه شد و در المپيک سالهاي 1904، 1908و1920 ميلادي مسابقات آن برگزار گرديد. در المپيک سالهاي 1904و1908 ميلادي زنان نيز در اين رشته شرکت کردند. اما در اين دوره ها،برخلاف بسياري از رشته ها، از ورزش تيروکمان استقبال شاياني از طرف مردم و تماشاگران به عمل نيامد به دليل اينکه هنوز براي مردم بخوبي شناخته نشده بودو همچنين مشکل بعدي براي اين ورزش در آن دوره ها وجود قوانين و مقررات و روشهاي گوناگون مخصوص به هر کشور بود که در مسابقات ايجاد معضل و مشکلات جانبي مي کرد.
لذا به همين دليل از المپيک سال 1920 آنورس بلژيک اين رشته از جدول رقابتها حدف شد و پس از سپري شدن نيم قرن، در المپيک 1972 مونيخ تيراندازي با کمان دوباره در فهرست مسابقات قرار گرفت.المپيک سال1984 لوس آنجلس ايام کليدي براي تيراندازان با کمان در آن مسابقه بودچرا که در طول المپيک لوس آنجلس تمام جايگاههاي تماشاچيان براي ديدن مسابقات بيش از انتظار توسط طرفداران اشغال شده بود و بدنبال همين استقبال و اشتياق عمومي از اين ورزش، پيشرفتهايي در تجهيزات و تکنيکهاي تيروکمان بوجود آمد.اين پيشرفتها باعث پيدايش کمانگيران با کلاس جهاني،بالارفتن سطح امتيازات و همچنين پرتاب تيرهايي با برد فراتر از محل جمعيت حاضر (تماشاچيان) گرديد.
در المپيک سال 1992 ميلادي بارسلون،"آنتونيو ريبولو" از تيم اسپانيا، مشعل المپيک  بارسلونا را با يک پرتاب دقيق، زيبا و وصف نشدني در مراسم افتتاحيه  روشن کرد. او در ادامه مسابقات توانست براي تيم اسپانيا مدال طلاي مسابقات تيروکمان را کسب نمايد.


 

+ نوشته شده در  ساعت   توسط ارسلان گوهري  |